SERVO MOTORLAR

Servo motor  herhangi bir fiziksel mekanizmanın çalışmasında meydana gelebilecek hataları en kısa sürede tespit ederek, bu hataları  hem denetleme hem de ortadan kaldırma işlemini yapan tam otomatik bir motor çeşididir.   Servo motorlar genellikle küçük çaplıdır ve genelde içinde kompanzasyon sargısı denilen, çok güçlü manyetik bir alanı bulunan, boyu uzun düz akım motorlarına denir.   Servo motorlar da aynı DC motorlar gibidir. Hız kontrolü sağlayan bir yardımcıdır ve hemen hemen tüm endüstriyel üretim ekipmanlarında sıklıkla kullanılmaktadır. Bu sistem hem mekanik, hem hidrolik ve hem de pnömatik  şekillerde kullanılabilir. Servo motor, kullanıcısına mekanik konumu, hızı veya ivme parametlerini kontrol edebileceği bir kontrol sağlamaktadır. Servo motorun içinde hem DC, hem de AC veya step motorlar bulunmaktadır. Bunun yanında kontrol devresi ve motor sürücüsünü de içerisinde barındırır.

Servo motor bazı durumlarda step motorlarla karıştırılabilmektedir. Bu motorları birbirlerinden farkını  motorlardan çıkan kablolar sayesinde anlayabilmekteyiz. Step motorlardan genellikle 1 kablo çıkar. Servo motorlardan 2 kablo çıkmaktadır. Bu kabloların birisi sinyal kablosu, diğeri ise enerji kablosudur. Sinyal üreten kablolar ise encoder kablolarıdır.

Endüstriyel bir sistem için servo motorların kontrolünü, pozisyonun kontrolü, hızın gerektirdiği uygulamalar, geri besleme yardımı ve karar ünitesine gönderilir ve sistem davranışlarının ayarlarını ve son kontrolünü yapmaktadır. Servo motorların iç kısmındaki düzenekte, step motorlar kullanılmamış olan ve kapalı devre sistemlere de servo motor denmektedir. İşte bu sebeple hızın kontrolünü sağlamak için basit şekilde tasarlanmış akım indüksiyon motorlarına da yine aynı isim verilmektedir. Herhangi bir normal motor ile servo motor arasındaki en büyük fark, motorların hızlı durma ve frenleme veya yeniden ivmelendirme yapabilmeleri, daha geniş açıdan hızla ilgili komutları yerine getirebilecek bir şekilde tasarlanmıştır.

Servo motorun çalışma prensibi, servo motorun miline doğrudan bağlı bir encoder vardır ve bu şekilde hareket sağlanmaktadır. Bu encoder, servo motorun dönüş yönü, hızı ve açısını devamlı kontrol edebilmek için servonun sürücüsüne sinyal gönderilir. Servo sürücüye gönderilen sinyallere göre servo motorlara komut verilir ve geri besleme sistemi de bu sinyal ile kontrol edilir. Herhangi bir servo motor 0-180 C. Dereceler arasında tüm açısal hareketleri kontrol edebilmektedir.

Servo motorlar boyutuna göre oldukça büyük güç elde edebilmektedirler. Bir servo motorun hızı ve devir sayısı, çok düzgün bir şekilde değiştirilebilmektedir. Çok büyük hız sınırları içinde kararlı bir şekilde çalışabilmektedir.

Servo motor, Doğru akım (DC) ile çalışanlar ve Alternatif akım (AC) ile çalışanlar olmak üzere 2’ye ayrılmaktadırlar. AC Motorlar Fırçasız, DC motorlar fırçalı olarak üretilmektedirler. Bunların 2’si de elektronik olarak üretilmiş, sürücü-programlayıcı devrelerinin tümü ile kullanılmaktadır. Çağımızda gelişen endüstriyel teknoloji ile, servo motorların sürücüleri mikro işlemci kontrollü ve dijital altyapılı olmaktadır. Servo motorların döndürme güçleri yüksektir. Döndürme güçlerinin 2 katına kadar olan güçlerde kısa süreli olarak yüklenebilmektedir. Motorların hareketleri ise sık aralıklarla olmaktadır. Dur-kalk  yapma sayıları da fazla olabilmektedir. Bu sayıların çok fazla olması servo motor için hiç önemli değildir ve çalışmayı veya motoru olumsuz olarak etkilemez. Motorun ilk çalışma güçleri küçüktür ve verilen güçleri hemen algılayıp işleme koyarlar.   

Servo motorlara bazı durumlarda kontrol motorları da denmektedir. Elektrikle çalışan motorlar, özellikle servo kontrol devresi  çıkış hareketlerini kontrol etmek üzere üretilmektedirler. Servo motorların endüstriyel alanda kullanımları çok geniştir. Servo motorların üreticileri bu motorun fiyatını genellikle ebatına göre belirler. Servo motorlar çok hassas tezgalrardaki ilerleme hareketlerini, pozisyonların belirleme sistemlerini, sayısal kontrol gerektiren makinaları, bilgisayarlı tüm donanımlarını,  alternatörlerin devir ayar mekanizmalarını, sargı ve yarı iletken tüm üretim ünitelerini,  çok yüksek hız çip yerleştiricilerini, Tıbbi cihazlara, antenlerde, büro makinalarında, paketleme sistemlerinde, fanlarda, laboratuar ekipmanlarında, dikiş makinalarında, vanalarda, otomatik kaynak makinalarında, radarlarda, robotlarda, pompalarda otomatik ve sabit bütün makinalarda kullanılmaktadır.

 

 

 

Yazıyı paylaşın